Çizgi Grafiği
Çizgi grafiği, bir olayın zaman içerisinde nasıl değiştiğini göstermek için kullanılan bir grafik türüdür. Çizgi grafiğinde değişkenler sürekli olmalıdır.
Örneğin zamana göre hava sıcaklığındaki değişim, zamana göre bir aracın yakıt tüketimindeki değişim, bir aracın aldığı yolun zamana göre değişimi ya da bir ağacın zamana göre boyundaki uzama miktarı çizgi grafiği ile gösterilir.
Sütun Grafiği
Sütun grafiği genellikle iki ya da daha fazla veri grubunun karşılaştırılması için uygundur. Farklı veriler arasındaki ilişkiyi görmeyi kolaylaştırır.
Örneğin bir dersten öğrencilerin aldıkları notların karşılaştırılması, aynı bahçede bulunan farklı türdeki ağaç sayılarının karşılaştırılması, siyasi partilerin aynı seçimde aldıkları oy miktarlarının karşılaştırılması gibi örnekler sütun grafiği ile gösterilir.
Daire Grafiği
Daire grafiği bir bütünün parçalarını kıyaslamak için kullanılır. Bu grafik türü verilerin birbirine göre oranlarının vurgulanması için yararlıdır.
Bir bütünün parçalarının yüzdelik oranlarına göre 360°’lik daire grafiği içerisine yerleştirilmesiyle elde edilen grafiğe daire grafiği denir.
Grafik Türlerinin Karşılaştırılması
Bir veriyi grafiğe dönüştürürken grafiklerin aşağıdaki özelliklerinden yararlanılır:
- Daire grafiği, bir bütünün parçaları hakkında bilgi vermek için kullanılan bir grafik türüdür.
- Sütun grafiği, verilerin karşılaştırılması için kullanılan bir grafik türüdür.
- Çizgi grafiği, belli bir zaman aralığındaki sürekli değişimin gözlenmesinde kullanılan bir grafik türüdür.
Örnek Uygulamalar
Çizgi Grafiği Örneği: Balıkesir ilindeki 5 günlük hava sıcaklığı (Pazartesi 15°C, Salı 18°C, Çarşamba 20°C, Perşembe 16°C, Cuma 18°C) gibi zamana bağlı sürekli değişimler çizgi grafiğiyle gösterilir.
Sütun Grafiği Örneği: Bir kantincinin 5 günlük satış durumu (Simit: 150, Poğaça: 180, Açma: 200, Tost: 400 adet) gibi karşılaştırmalı veriler sütun grafiğiyle gösterilir.
Daire Grafiği Örneği: Bir sınıftaki öğrencilerin sevdikleri derslere göre dağılımı (Matematik: 6, Türkçe: 3, İngilizce: 8, Beden Eğt.: 3, Fen Bilgisi: 4 öğrenci) gibi bütünün parçalara bölünmüş hali daire grafiğiyle gösterilir.
Grafik Yorumlama İpuçları
Daire grafiği problemlerinde açı değerleri (derece) ile gerçek değerler (kişi sayısı, adet vb.) arasında orantı kurularak çözüm yapılır. 360° tüm bütünü temsil eder.
Sütun grafiklerinde iki veya üç veri grubu karşılaştırılırken, farklı renklerle veya desenlerle gösterilen sütunlar arasındaki farklar ve toplamlar yorumlanarak sorular cevaplanır.
Çizgi grafiklerinde noktalar arasındaki eğim (artış/azalış hızı) ve grafikteki en yüksek/en düşük noktalar önemli yorum noktalarıdır.